Herbowa amatorszczyzna zostaje

Władze powiatu bielskiego odpowiedziały na nasz list otwarty w sprawie herbu powiatu. Merytoryczną część tej odpowiedzi cytujemy niżej. Niestety, stanowisko powiatu rozczarowuje. „Władze idą w zaparte", można powtórzyć za dr. Jerzym Polakiem, znakomitym bielskim historykiem, który zgodził się wykonać dla nas ekspertyzę. Dr Jerzy Polak, honorowy prezes Bielsko-Bialskiego Towarzystwa Historycznego, odniósł się w niej do argumentów użytych w odpowiedzi na nasz list otwarty. Wyjaśnienia historyka utwierdzają nas w przekonaniu, że obecny herb powiatu bielskiego jest „heraldyczną pomyłką". Upór władz powiatu jak najgorzej wróży jednak omawianej sprawie. Jeśli chodzi o odpowiedź władz powiatu na nasz list, zwracamy uwagę, że:

- Nieprawdą jest, jakoby zachodnia część terenu powiatu należała do Śląska Opolskiego, gdyż termin taki pojawił się dopiero w 1922 r. na oznaczenie części Górnego Śląska, który po plebiscycie pozostawiony został Niemcom. Prawdą, że należała ona we wczesnym średniowieczu do dzielnicy śląskiej, potem do dzielnicy raciborskiej, księstwa opolsko-raciborskiego i wreszcie księstwa cieszyńskiego.

- Tereny wschodniej części powiatu należały do dzielnicy senioralnej b. krótko, od 1138 do 1177/1179 roku, co nie ma praktycznego znaczenia, bowiem tereny te były wówczas najprawdopodobniej niezamieszkałe (w każdym razie nie istniały obecne miejscowości). Natomiast od 1177/1179 do 1563/64 należały do kolejnych księstw śląskich (ostatecznie do księstwa oświęcimskiego), a więc przez 4 wieki. I to jest właściwa tradycja tych terenów!

- Dalsze opisy heraldyczne podane w piśmie władz powiatu są błędne z uwagi na przyjęcie powyżej skrytykowanego założenia. Notabene, orzeł cieszyński (górnośląski), podobnie jak orzeł oświęcimski nie nosiły żadnej przepaski na skrzydłach ani korony. Tu już fantazja autora herbu traci o amatorszczyznę.

- Księstwo oświęcimskie (i zatorskie) po wcieleniu do Korony i województwa krakowskiego w 1564 r. absolutnie nie posługiwało się herbem tego ostatniego, ale własnym herbem, nadanym mu zresztą w tymże roku przez Sejm (wystarczy spojrzeć do oficjalnych herbarzy Królestwa Polskiego). Przywileju tego miejscowe elity broniły nie tylko do 1772 r., ale i późnej, pod zaborem austriackim.

- Województwo krakowskie zostało przywrócone po odzyskaniu Niepodległości przez Polskę dopiero w 1921 r.

- Nieprawdą jest twierdzenie, że wschodnia część obecnego powiatu wchodziła w skład województwa krakowskiego w latach 1945 - 1975. Tymczasem w 1951 r. w związku z połączeniem Bielska i Białej, takie gminy jak Bestwina, Kozy, Bystra-Wilkowice, Buczkowice i Szczyrk zostały wyłączone z tego województwa i włączone do województwa katowickiego.

Z odpowiedzi władz powiatu bielskiego na list otwarty RAŚ Koło Śląsk Cieszyński:

„(...) prace nad herbem naszego powiatu, poprzedzone badaniami historycznymi, trwały prawie 7 lat. Projekty symboli zlecono w 2009 roku Instytutowi Heraldyczno - Weksylologicznemu z siedzibą w Górkach Wielkich, kierowanemu przez Alfreda Znamierowskiego, który jest znanym heraldykiem i weksylologiem, dziennikarzem i autorem wielu książek i publikacji poświęconych tej tematyce.
Wykonane wzory symboli, zaakceptowane przez Zarząd Powiatu Bielskiego, zostały przekazane 19 sierpnia 2010 roku do zaopiniowania Komisji Heraldycznej działającej przy Ministrze Spraw Wewnętrznych i Administracji. 8 października 2010 roku Komisja Heraldyczna pod przewodnictwem Pawła Dudzińskiego wyraziła pozytywną opinię w sprawie tych projektów, podkreślając ich walory graficzne oraz uznanie dla wkładu pracy dającego w efekcie herb przedstawiający w sposób klarowny i jednoznaczny uwarunkowania geograficzne i historyczne regionu. Uchwała Komisji została przekazana ministrowi właściwemu do spraw administracji publicznej do stosownego wykorzystania.
23 listopada 2010 roku dyrektor Departamentu Administracji Publicznej MSWiA Grzegorz Ziomek stosownie do postanowień art.3 ust.3 ustawy z dnia 21 grudnia 1978 roku o odznakach i mundurach poinformował Starostę Bielskiego o pozytywnym, zaopiniowaniu projektów w zakresie ich zgodności z zasadami heraldyki, weksylologii i miejscowej tradycji historycznej.
Rada Powiatu w Bielsku - Białej na sesji w dniu 31 marca 2011 roku podjęła jednogłośnie uchwałę w sprawie ustanowienia herbu, flagi i pieczęci powiatu bielskiego. Uchwała ta nie została zakwestionowana przez organ nadzoru Wojewody Śląskiego.
Herb, flaga i pieczęć nawiązują do historii terenów wchodzących w skład obecnego powiatu, Na pierwszy plan wysuwa się ich przynależność do dwóch większych jednostek terytorialnych - na zachodzie do Śląska Opolskiego, a później Cieszyńskiego, zaś na wschodzie do dzielnicy senioralnej czyli ziemi krakowskiej. Dlatego przy utworzeniu herbu połączono historyczne symbole zachodniej i wschodniej części obecnego powiatu. Symbolami tymi są herby księstwa cieszyńskiego i ziemi krakowskiej. Herby połączono poprzez umieszczenie w polu dzielonym w słup - pionowo połowy herbów cieszyńskiego i krakowskiego. Jest to zgodne z często stosowaną w heraldyce zasadą pars pro toto, według której część (w tym przypadku połowa orła) jest równoznaczna z całością (całym orłem). Opis heraldyczny tak skomponowanego herbu brzmi: w słup w prawej błękitnej połuorzeł złoty, w lewej czerwonej połuorzeł srebrny, oba z przepaską, dziobem i łapami złotymi, z koroną złotą na głowach.
Opowiadając na zarzuty, że żadna z gmin aktualnie wchodzących w skład powiatu bielskiego nigdy nie była częścią Ziemi Krakowskiej, historycy i eksperci heraldyki podają, że wprawdzie siedem wschodnich gmin powiatu należało w przeszłości do Księstwa Oświęcimskiego, ale nie należy zapominać, że ziemie tego księstwa zostały w 1457 r. sprzedane królowi Kazimierzowi Jagiellończykowi, a w 1564 r. przyłączono je do województwa krakowskiego. Były częścią tego województwa do 1772 r., kiedy znalazły się pod zaborem austriackim. Ponownie częścią tego województwa stały się po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 r. i w latach 1945-1975".